สถูปคู่โบราณ

ผามออีแดง อ.กันทรลักษ์  จ.ศรีสะเกษ

    สถูปคู่ รูปทรงสีเหลี่ยม หลังคาบาตรคว่ำ สันนิษฐานว่าเป็นศิลปะแบบบาปวน พบฐานโยนีและศิวลึงค์ อันเป็นสัญลักษณ์แห่งการเกิด นักวิชาการจึงสันนิษฐานว่า สถูปคู่น่าจะถูกใช้เป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์ สถูปคู่ขนาดเล็กทั้ง 2 องค์ มีลักษณะเหมือนกัน วางเรียงตัวคู่กันในแนวทิศเหนือ-ใต้ ขนานกับแนวแกนหลักของปราสาทพระวิหาร (นักโบราณคดีเชื่อว่าเป็นบริวารของปราสาท) ตั้งอยู่บนลานหินกว้างทางทิศใต้ของผามออีแดง สถูปคู่นี้ก่อสร้างด้วยหินทราย ก้อนหินเรียบวางทับซ้อนกันได้สนิทอย่างประณีต รูปทรงสี่เหลี่ยมจัตุรัส ส่วนหลังคายอดมนสร้างจากแผ่นหินขนาดใหญ่เพียงชิ้นเดียวทั้งสองหลัง ตัวอาคารไม่มีประตูหรือหน้าต่าง แต่ภายหลังมีช่องใหญ่ เกิดจากการลักลอบขุดหาโบราณวัตถุ

    นักโบราณคดีได้สำรวจภายในตัวสถูป เป็นห้องกลวง มีประดิษฐานรูปเคารพที่อาจะเป็นศิวลึงค์อยู่บนฐานโยนี ทำด้วยหินทรายอยู่ภายในอาคารทั้งสองหลัง แต่โบราณวัตถุดังกล่าวได้สูญหายไปแล้ว (สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของเทวาลัย อุทิศถวายเทพในศาสนาฮินดู) เหลือแต่เพียงฐานรูปเคารพ 1 ชิ้นในสถูปองค์ทิศใต้เท่านั้น

    ชาวบ้านที่นี่มีความเชื่อว่าหากใครมาขอพรให้แฟนรักแฟนหลง ก็จะได้สมความปรารถนา หรือใครยังไม่มีแฟนก็สามารถมาขอเนื้อคู่ได้จากสถูปคู่นี้ เป็นไฮไลฟ์ที่คู่รักไม่ควรพลาด

 

   ตำนานเรื่องราวที่ฟังเเล้วยิ่งศรัทธาในรัก เมื่อหญิงสาวรูปงาม เกินหญิงอื่นทั่วไปเเละที่สำคัญนางมีหน้าอกที่ใหญ่ จนเป็นที่หมายปองของชายมากมาย รวมถึงกษัตริย์ขอมในสมัยนั้น จนกษัตริย์ขอมได้ให้ทหารไปนำตัวนางมา เเต่นางมีคู่รักอยู่เเล้ว เเละข่าวนี้ก็ได้ไปถึงหูคนรักของนาง วันชิงตัวคนรักของนางจึงเกณฑ์ชาวบ้านมาขัดขวางการนำตัวนางไป เเต่ได้ทุกทหารกองทัพฆ่าตาย เมื่อนางได้ข่าวว่าคนรักถูกฆ่าตาย เสียอกเสียใจ จนไม่ยอมตามทหารไป เเละไม่มีใครสามารถพานางไปได้ เหล่าทหารจึงนำหนังสัตว์มาวาดเป็นรูปนาง เเละรายงานให้ทางกษัตริย์ขอมได้ยลโฉม จนกษัตริย์ขอมทนไม่ได้ จึงต้องเสด็จมาหานางด้วยตัวเอง พอกษัตริย์ขอมมาถึง ก็ตกตะลึงในความงาม พร้อมอยากได้ไปเป็นพระมเหสี เเต่นางไม่ยอมพูดด้วย จนกษัตริย์ขอมต้องใจอ่อนถามนางว่า จะต้องทำยังไงนางถึงจะใจอ่อน

  นางจึงออกอุบายว่าให้สร้าง ประสาทนวลให้เป็นสัญลักษณ์การจากไปของคนรักนางเเล้วนางจะยอมไปด้วย กษัตริย์ก็รีบสั่งทหารให้สร้างปราสาทโดยเร็ว พอปราสาทเสร็จคืนนั้น นางก็ตรอมใจตายเพื่อพลีชีพในความรักของนาง ทำให้กษัตริย์ขอมรู้สึกผิดอย่างมาก ที่เป็นคนพรากความรักของคนอื่นไป จึงให้คนเเกะสลักภาพนางไว้รอบๆของปราสาท เเละตั้งชื่อว่าปราสาทนวลตรวน

ขอขอบคุณข้อมูลจาก  bestesan.com

https://bestesan.com/burirum

ภาพโดย  ประสม  บุญป้อง