ReadyPlanet.com
dot dot
bulletซอกมาเว้าสู่ฟัง
bulletภาพต้นเทียนพรรษาอุบลราชธานี ปี2566
bulletคำผูกแขนเอิ้นขวัญของอีสาน




ปราสาทโดนตรวล

 

ปราสาทโดนตวล 

บ้านภูมิซรอล  ต.บึงมะลู อ.กันทรลักษ์ จ.ศรีสะเกษ

               ปราสาทโดนตวล ตั้งอยู่ที่บ้านภูมิซรอล ตำบลบึงมะลู อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ โดยตั้งอยู่ริมหน้าผาสูง บนเทือกเขาพนมดงรัก ใกล้ชายแดนไทย – กัมพูชา ห่างจากตัวอำเภอกันทรลักษ์ 38 กิโลเมตร ปัจจุบันมีถนนลาดยางเข้าถึง และมีลานจอดรถบริเวณใกล้ๆ ตัวปราสาท

               ปราสาทโดนตวล เป็นปราสาทขอมขนาดเล็กท่ามกลางต้นไม้ใหญ่ สร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 15 – 16 มีลักษณะเป็นปรางค์เดี่ยว ผังรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส กว้าง – ยาวประมาณ 7 เมตร ย่อมุมทั้ง 4 ด้าน หันหน้าไปทางทิศตะวันออก หากสังเกตให้ดีจะเห็นว่าตัวปรางค์ก่อด้วยอิฐครึ่งหนึ่ง และก่อด้วยศิลาแลงอีกครึ่งหนึ่ง โดยก่อศิลาแลงจากฐานถึงครึ่งผนังเรือนธาตุ จากนั้นก่อขึ้นไปด้วยอิฐฝนเรียบจนถึงยอดปรางค์ บริเวณด้านหน้าประตูปรางค์มีแนวเสาหินทราย 4 ต้น สันนิษฐานว่าเป็นเสารองรับหลังคามณฑป ถัดออกมาจะมีเสาหินทรายอยู่อีก 4 ด้าน คาดว่าเป็นโคปุระ (ซุ้มประตู) นอกจากนี้ทางด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ของปรางค์ยังพบหินทรายเรียงต่อกันเป็นรูปผืนผ้า สันนิษฐานว่าน่าจะเป็นบรรณาลัย (วิหาร) ส่วนสระน้ำซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของปราสาท มีลักษณะเป็นคันดิน อยู่ห่างจากปราสาทประมาณ 400 เมตร  

   

ตำนาน ปราสาทโดนตวล

กล่าวถึงสตรีสูงศักดิ์ที่มีรูปร่างหน้าตาสวยงาม แต่มีลักษณะอาภัพ คือหน้าอกใหญ่ ไปไหนมาไหนไม่สะดวก ต้องเอาสายสร้อยทองคำเป็นสาแหรกรองรับไว้ กิตติศัพท์เลื่องลือไปจนถึงกษัตริย์ขอม จึงให้เหล่าอมาตย์มารับนางไปเฝ้า  แต่ขณะเดินทางได้พักที่ลานหินโดนตวล ขณะนั้นตาเล็งซึ่งเป็นคนบ้านเดียวกันกับนางนมใหญ่ ได้เข้าไปตามนางนมใหญ่กลับไป เกิดการต่อสู้กับเหล่าอำมาตย์จึงฆ่าตาเล็ง ทิ้งไว้ที่ป่า  บริเวณที่สร้างปราสาทโดนตวล (http://www.sadoodta.com/node/6486)

ด้านสถาปัตยกรรม ปราสาทโดนตวล ที่ตั้ง

หมู่ที่ 2 บ้านภูมิซรอล ตำบลเสาธงชัย อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ

ผู้สำรวจ

นาย ภิรสิน ชินตู้ ,นาย เจริญ เผือกพันธุ์ ,นาย อภิชัย ปลายชัยภูมิ

วันที่สำรวจ 9 ตุลาคม 2559

การศึกษาแหล่งโบราณสถาน   

1. ปรางค์ประธาน เป็นปรางค์เดี่ยวก่อด้วยอิฐครึ่งหนึ่งและก่อด้วยศิลาแลงครึ่งหนึ่ง ดดยก่อด้วยศิลาแลงจากฐานขององค์ปรางค์จนถึงครึ่งผนังเรือนธาตุ และก่อต่อขึ้นไปด้วยอิฐฝนเรียบจนถึงยอดปรางค์ องค์ปรางค์มีผนังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสกว้างยาว ประมาณ 7 เมตร ย่อมุมทั้งสี่ด้านหันหน้าไปทางทิศตะวันออก บริเวณทางเข้าทำเป็นมุขยื่นออกไป ผนังของมุขเป็นอิฐ หลังคาคาดว่าน่าจะเป็นเครื่องไม้มุงด้วยกระเบื้อง ยาวประมาณ 5-7 เมตรสังเกตได้จากการเซาะร่องรูปโครงสร้างหลังคา และขอบกระเบื้อง ที่ผนังองค์ปรางค์ด้านหน้าต่อจากมุขมีแนวเสาหินทราย 4 ต้น สันนิษฐานว่าเป็นเสารองรับหลังคาห้องโถงหรือที่เรียกว่า มณฑป ทางเข้ามณฑปมีวงกบประตู 3 ช่อง วงกบประตูช่องกลางทั้งสองข้างมีศิลาจารึกปรากฏอยู่

2. เสาหินทราย ถัดจากประตูทางเข้าปราสาทออกมา มีเสาหินทรายอยู่ 4 ต้น สันนิษฐานว่าน่าจะเป็นโคปุระ แต่ไม่ปรากฏว่ามีกรอบประตู พบแค่หินทรายลักษณะเป็นธรณีประตูตั้งไว้ระหว่างเสา และหน้าธรณีประตู มีอัฒจันทร์หินทรายวางอยู่

3. ด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ขององค์ปรางค์ มีหินทรายวางเรียงต่อกันเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้างยาวประมาน 3 X 5 เมตร สันนิษฐานว่าน่าจะเป็นบรรณาลัย

4. สระน้ำ มีลักษณะของคันดินน้ำขังอยู่

อายุสมัย ราวต้นพุทธศตวรรษที่  16 (จารึกที่กรอบประตูระบุศักราชตรงกับ พ.ศ. 1545)

  




เลาะเลียบแดนอีสาน

น้ำตกห้วยจันทร์ article
ปราสาทหินพิมาย article
วัดถ้ำชาม
ปราสาทสร้างปี่
วัดป่าวิเวกวัฒนาราม
จุดชมวิวผาเสวย article
กู่คันทนาม
ปราสาททองหลาง article
สิมโบราณวัดแจ้ง
สะพานเทพสุดา
ส่องข้ามลำน้ำของ
พระธาตุยาคู
วัดทุ่งเศรษฐี
ปราสาทสระกำแพงใหญ่
สะพานมิตรภาพไทยลาวแห่งที่ 3



Copyright © 2010 All Rights Reserved.